De wet OKE, VVE en de impact op peuterwerk

Sinds februari weten mochten wij vanuit het nieuws vernemen dat de peuterspeelzalen – inclusief die van onze dochter- gaat sluiten vanaf 1 september dit jaar. Gemeente Deventer is hier niet de enige die dit doet: landelijk worden peuterspeelzalen gesloten en wie een beetje zoekt kan tal van berichten hierover terug vinden. Dit heeft meerdere redenen. Een gemeente moet zijn welzijnsbegroting rond krijgen of zelfs op inleveren en dan is het peuterwerk één van de eerste zaken die moet inkrimpen. Ten slotte is er de kinderopvang, toch? Hier kom ik straks nog op terug.

Wet OKE misschien niet zo ok voor de peuters van nu?

Een andere reden is het doorvoeren van de wet OKE (Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie) waar diverse peuterspeelzalen worden omgebouwd tot peuterzalen/voor- en vroegtijdige educatie. Er is nog steeds een discussie gaande hoe dit aan te pakken en er draaien landelijk 30 scholen een pilot in het schooljaar 2011-2012. Zo bestaat bij de minister van onderwijs het idee om het onderwijs aan de peuters te laten doen door hbo opgeleide krachten, maar de vakvereniging trekt het nut hiervan in twijfel. Wat wel een feit is, is dat in onze gemeente de grootste peuterspeelzaalaanbieder – namelijk het Raster – tot medio 2015 de tijd had gekregen om alles te hervormen. Had, ja dat lees je goed.

Afgelopen woensdagavond was er een bijeenkomst georganiseerd door het Raster waar ouders meer informatie kregen over hoe het zo ver had kunnen komen. Vanuit het Raster werd het verhaal verteld dat door de wispelturigheid van één wethouder die alle adviezen om het niet te doen (ook van zijn eigen ambtenaren) naast zich neerlegde. Het moest en het zou per 1 september 2012 gebeuren, eerdere afspraken werden teniet gedaan.

Het Raster heeft sinds september 2011 twee peuteropvang projecten opgestart, maar het nieuw ingerichte peuterwerk is nog niet eens geëvalueerd. Tot die tijd draaien de normale peuterspeelzalen hun programma die gebaseerd is op de pedagogische piramide-methodiek. Deze pedagogische aanpak sluit nauw aan op de basisscholen.

Een Peuterspeelzaal is Kinderopvang-mythe

Laten we nu eerst de mythe ontkrachten dat peuterspeelzalen hetzelfde zijn als kinderopvang. Kinderopvang is precies dat: een plek om kinderen op te vangen en het dagelijkse ritme zo goed mogelijk na te bootsen. Op de kinderopvang wordt er geen aandacht besteed aan het schoolse en er is er geen pedagogisch programma. Een peuterspeelzaal heeft dit wel doordat men de piramide-methode gebruikt en deze methodiek loopt door in groep 1 en 2 van de basisschool. Daarnaast is het dagdeel programma dusdanig ingericht dat de kinderen aan het eind van hun peuterspeelzaalperiode gewend zijn aan het schoolse ritme. Wil je peuters goed voorbereiden op de basisschool, dan is de peuterspeelzaal de beste plek. Er is op sommige kinderopvangcentra het programma  Kaleidoscoop, maar deze is als methodiek nog volledig in ontwikkeling.

De beredenering dat ouders net zo goed hun peuters naar de kinderopvang kunnen doen en daarvoor de commerciële prijzen te laten betalen loopt dan ook geheel mank. Waarom zou je kind daar naar toe doen als het pedagogische klimaat er niet naar is? Of dat je gehele dagen moet afnemen in plaats van een paar uur? Ik hoor veel om me heen dat juist ouders heel bewust kiezen voor de peuterspeelzaal omdat het een geheel andere opzet heeft dan de kinderopvang.

Potjes en budgetten

Natuurlijk, andere potjes en budgeten vanuit de overheid, ook in Den Haag. Minister Kamp heeft de verantwoordelijkheid van kinderopvang en peuterspeelzaal werk en gaat juist korten op de kinderopvang. Voor extra geld om taalachterstanden aan te pakken wijst hij door naar de Minister van Onderwijs. Maar heb je een kind dat vanuit het consultatiebureau niet een vve plek krijgt toegewezen… trek dan maar je portemonnee. Wat schrijnend is om te zien is dat er vanuit het ministerie geen enkele coördinatie is hoe de wet OKE wordt uitgevoerd. Elke gemeente pakt het anders aan naar mate er geld beschikbaar is. In de gemeenten Almere en Apeldoorn zijn de peuterspeelzalen compleet weggevaagd. In Almere lijkt men nu wakker te worden want er is inmiddels al een forse wachtlijst voor een plek op de peuterspeelzaal  en maakt men zich zorgen over de ontwikkeling dat er dus ‘zwarte’ peuterspeelzalen ontstaan.

Een zorgelijke ontwikkeling, want taalachterstanden discrimineren niet: het kan in elk gezin gebeuren, van autochtone gezinnen met hoogopgeleide ouders tot allochtone gezinnen waar Nederlands een tweede taal is. Waar blijven dan die zorgkinderen waar er meer aan de hand is dan dat Nederlands een tweede taal is? Wat zijn de gevolgen voor het andere traject dat ‘Passend Onderwijs’ heet?

VVE-plaatsen

Omdat onze dochter opgroeit in een gezin waar het autisme van haar oudere broer alles beïnvloedt, hebben wij door het consultatiebureau een VVE plaats toegewezen gekregen. Op de peuterspeelzaal leert ze hoe ze kan spelen met andere kinderen en hoe het wel kan gaan. Onze gemeente kent niet alleen VVE plekken toe aan kinderen met een taalachterstand, maar ook die kinderen die elders in hun ontwikkeling een extra steun kunnen gebruiken. Prima, goed initiatief. Nu kunnen we het nog net opbrengen, maar omdat de tarieven omhoog gaan, ook voor de VVE plekken is het afwachten of onze dochter (maar dit speelt ook in andere gezinnen) per 1 september terugkeert naar haar VVE plekje.

De aangekondigde 1 miljoen voor VVE in gemeente Deventer om taalachterstanden voor alle peuters weg te werken : echt geweldig! Maar ergens is er onder de gewone man en bij de politieke partijen het beeld ontstaan dat taalachterstanden zich alleen voor doen bij allochtone kinderen in achterstandswijken. Dat is iets waar ik me toch zorgen over maak. Juist omdat de problematiek van het hebben van een taalachterstand veel breder kan worden getrokken dan men nu doet. Daarnaast vraag ik me af of deze 1 miljoen dan ook beschikbaar is voor kinderen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken voor hun ontwikkeling dat niet aan een taalachterstand is gerelateerd…

En wat nu?

Vooralsnog verkeren we in limbo. De gemeente zegt dat ze een wederdienst gaan verlangen van ouders die een kind hebben met een VVE plaatsje. Er staat nog niks op papier hoe dit eruit gaat zien, waar een ouder aan moet voldoen of wat de nieuwe tarieven worden. Een prachtig proefballonnetje waar diegene die er echt mee te maken hebben helemaal niets aan heeft.

Medio april/mei moet dit duidelijk zijn, maar het verhaal vanuit Raster is dat er elke keer vanuit de gemeente er weer iets veranderd en dat er geen schot in de zaak komt. Er valt moeilijk afspraken te maken met de gemeente zo. En diegene om wie het gaat is slechts bijzaak, op duidelijkheid moeten we lang wachten. Helaas is dit dus één van die vervelende consequenties als je beleid maakt in Den Haag, het deponeert bij de gemeente en dus verder de handen er vanaf trekt.

Het lijkt momenteel wel dat men voor de bühne extra geld beschikbaar maken voor die kinderen met een taalachterstand, maar bij bijna elk nieuwsartikel hierover komt er in het commentaar naar boven drijven dat men denkt dat dit alleen voor allochtone kinderen gaat.  De tendens dat vanuit Henk & Ingrid voort komt is dat die ouders er zelf maar voor moeten betalen, dit zonder te beseffen hoe ernstig een taalstoornis kan zijn… waarop er weer gereageerd gaat worden en morgen weer bij het vragenuurtje rechtse politici hun plekje opeisen bij de interruptie microfoon. Want ja, eigen verantwoordelijkheid, zelf voor betalen en het gaat maar door terwijl het kind aan de zijlijn blijft staan.  En zo houden we elkaar bezig, want zo schuif je het probleem alleen maar door.

De vraag blijft echter: waar gaat het geld naar toe en hoe wordt het geoormerkt? Komt het echt terecht bij die kinderen en gezinnen die het zo nodig hebben?

Wel is het bemoedigend dat vanuit het Raster wel wordt nagedacht om zorgkinderen op te sporen die anders thuis blijven omdat de gemeente – nou ja, de wethouder – als een olifant door de porseleinen kast dendert. De gemeente is er zich niet van bewust is dat er minstens twee lichtingen van peuters zullen zijn die door deze gecreëerde onzekerheid, zeker met een achterstand op de basisschool beginnen omdat er nog niks voor hen is per 1 september. Ouders moeten echter wel voortijdig kunnen handelen. Want het gevolg van deze onduidelijkheid en incompetentie vanuit de gemeente is dat die kleintjes dan uiteindelijk nog een achterstand hebben als ze kunnen instromen in het basisonderwijs. Ook dat gaat geld kosten mensen. Gelukkig zegt het Raster wel dat we de kinderen, ook per 1 september kunnen komen brengen als de gemeente zijn zaken niet op orde heeft. Of wij en met ons vele andere ouders, haar plekje nog kunnen bekostigen is een andere zaak…

You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.You can leave a response, or trackback from your own site.